Jesteś tutaj
Strona główna > Uroda > Higiena i pielęgnowanie rąk

Higiena i pielęgnowanie rąk

Poszczególne okolice ciała człowieka różnią się charakterem skóry i funkcją biologiczną, a także okolicznościami kontaktu ze światem zewnętrznym, np. twarz jest wystawiona stale na działanie światła i czynników atmosferycznych; ręce ponadto na kontakt z narzędziami pracy i codziennego użytku, stopy na przebywanie przez dużą część doby w zamkniętej przestrzeni obuwia. 
Ręce należą bez wątpienia do najważniejszych narządów człowieka. Jak wiadomo, za jedną z najważniejszych cech ludzkich uważa się zdolność do produkowania, stąd nawet alternatywna „socjologiczna” nazwa człowieka Homo faber obok zoologicznej Homo sapiens. Ręce są właśnie obok mózgu najważniejszym narządem pracującym człowieka. Ponadto ręka jest także narzędziem poruszania się, obcowania ze światem otaczającym, narządem zmysłów oraz narządem porozumiewania się między ludźmi, co wyraża się gestami i symbolami (wyciągnięta i uściśnięta dłoń na znak przyjaźni, zaciśnięta w pięść na znak groźby i wrogości). Nawet w mowie codziennej stosuje się słowo „ręka” jako przenośnię, wyrażającą coś zupełnie niezbędnego: „Bez samochodu był jak bez ręki”, „Zamójski był prawą ręką Batorego”. Mało tego: ręka jest powszechnie uznaną zwyczajowo „ręką” nazywa się całą kończynę górną, anatomicznie – tylko nadgarstek, śródręcze i palce.
Głównym narządem dotyku są pałce rąk, wizytówką dbałości, kultury i higiney: człowiek kulturalny, schludny, dobrze wychowany ma czyste i przyzwoicie utrzymane ręce (i nie trzyma ich w kieszeniach). Nawet jeśli w związku ze swoim zawodem często wykonuje prace brudzące, i zwłaszcza wtedy, musi zaraz po ich zakończeniu doprowadzić ręce do czystego i estetycznego wyglądu. Ale czystość rąk to nie wszystko. Istota pielęgnowania rąk polega na utrzymaniu ich także w zdrowiu i sprawności. I tutaj właśnie potrzebna jest znajomość budowy rąk i szczególnych ich właściwości.
Szkielet kostny ręki (całej kończyny górnej) składa się z 30 kości: kości ramiennej dwu kości przedramienia (łokciowej i promieniowej) ośmiu drobnych kości nadgarstka oraz pięciu kości śródręcza i czternastu kości palców. Kości te tworzą pomiędzy sobą kilkadziesiąt stawów i połączone są skomplikowanym systemem więzadeł. Cały ten aparatkostno-stawowo-więzadłowy porusza się dzięki dużym i małym mięśniom, które w liczbie ponad pięćdziesięciu przyczepione są do koki. Skurcze tych mięśni powodują określone ruchy, np. skurcz mięśnia dwugłowego ramienia zgina przedramię skurcz mięśnia trójgłowego – prostuje je skurcze najdrobniejszych mięśni glistowatych wraz ze skurczami innych mięśni umożliwiają wykonywanie szybkich zgięć palców (np. przy grze na instrumencie muzycznym albo przy pisaniu na maszynie).


Skóra rąk ma wiele osobliwości Nalezą do nich m in gęste rozmieszczenie gruczołów potowych na dłoniach oraz obecność listewek skórnych o określonym indywidualnie rysunku słynnych linii papilarnych, tak ważnych w kryminologii. Skóra dłoni stosunkowo łatwo też ulega zgrubieniu w swojej warstwie rogowej, w wyniku stałego ucisku i ocierania narzędziem pracy. Wreszcie osobliwością rąk (i stóp) jest obecność paznokci, których budowę omówiono poprzednio. Przestrzeń pomiędzy wolnym brzegiem płytki paznokciowej a opuszką palca jest miejscem, gdzie szczególnie łatwo zbierają się wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia, sam zaś paznokieć także może ulegać uszkodzeniom i odkształceniom, z tego względu wymaga on wielkiej troski zarówno o zdrowie, jak estetykę.
Z przytoczonych okoliczności łatwo wywnioskować, że utrzymanie w dobrym stanie rąk musi obejmować zarówno ochronę przed urazami i zakażeniami jak ochronę przed niesprzyjającymi warunkami pracy i czynnikami atmosferycznymi, a także pielęgnowanie skóry rąk, utrzymanie sprawności aparatu stawowo-więzadłowego, wreszcie – pielęgnowanie paznokci w sensie higienicznym, a u starszej młodzieży żeńskiej – również ich upiększanie.

Top